๒๕๕๑/๐๑/๒๗

เสียงน่าสนใจรอบตัว



ปัญหาทางการประมวลความรู้สึกของเด็กพิเศษในเรื่องของเสียงนั้น ซับซ้อนมาก เด็กบางคนเจอเสียงนิดหน่อยก็อุดหู ทำเหมือนได้ยินเสียงอะไรที่ดังมากเกินไป หรือบางคนชอบทำเสียงแปลก ๆ ขึ้นมาจนเป็นนิสัย ทำทั้งวัน เด็กบางคนทำเสียงเมื่อไม่ต้องการได้ยินเสียงของคนอื่น เด็กที่มีปัญหาเรื่องเสียงเหล่านี้ ต้องการความช่วยเหลือในการทำกิจกรรม ถ้าเราจะเข้าใจเขาหน่อยว่า " เสียงแบบนี้ ฉันไม่ชอบนะ มันแทงหูเกินไป เสียงแบบนี้ ก้องเกินไป พ่อ กับแม่คิดว่ามันไม่มาก แต่พอมันเข้าไปในโสตประสาทของหนูแล้ว มันดังมากเหลือเกิน" เด็กอยากบอก แต่ไม่รู้จะสื่อสารบอกผู้ใหญ่อย่างไร กลายเป็นความคับข้องใจที่ต่างคนต่างไม่เข้าใจกัน วุ่นวายไปใหญ่

จุดเริ่มต้นที่ดีในการพัฒนาประสาทสัมผัสของเด็กทุกคน คือ เรื่องน้ำเสียงของสิ่งต่าง ๆ เรากับลูกจะสังเกตเสียงที่เกิดขึ้นรอบ ๆ ตัว สร้างความคุ้นเคยให้เด็กชินกับเสียง รอบตัว ให้เขาสังเกตสิ่งที่เกิดขึ้น ไม่ใช่ปล่อยผ่าน ๆ


กิจกรรมเกี่ยวกับเสียง

เสียงของอะไร ลองวาดเส้นง่าย ๆ ว่า เป็นเสียงจากอะไร ซึ่งการทำเช่นนี้ เป็นการช่วยให้สื่อสารง่ายสำหรับเด็กที่ไม่สื่อสาร เช่นได้ยินเสียงรถ เสียงนก เสียงรถไฟ เหล่านี้ วาดได้ง่าย ๆ ผู้ใหญ่ทำให้ดูก่อน แล้วเด็กทำบ้าง



· เสียงอะไรบ้าง เราทำบัตรคำไว้ให้เด็กเลือกก็ได้
· มันแตกต่างกันอย่างไร เสียงสูง ต่ำ ถ้าเด็กยังไม่พูดทั้งที่โตแล้ว ให้ใช้สัญลักษณ์ลูกศร
· บอกลักษณะของน้ำเสียงด้วยท่าทางประกอบ เช่น เสียงดัง - กางแขนออกกว้าง ๆ
· เสียงเบา - เอามือมาประกบใกล้ๆ กัน
· เสียงสูง ชี้ไปบนฟ้า
· เสียงต่ำ ชี้ไปด้านล่าง ดิน
· เสียงเป็นคลื่น สลับไปมา ทำมือเหมือนคลื่น เป็นต้น

สร้างเสียงขึ้นเอง
วัสดุต่างชนิด หากนำมาทำเป็นเครื่องเคาะ ก็ให้น้ำเสียงที่แตกต่างเป็นเอกลักษณ์ของตน เด็ก ๆ จะสนุกถ้าได้สำรวจเสียงที่มีจากวัตถุต่าง ๆ เมื่อมีการตีลงไป อาจเป็น ขวดแก้ว พลาสติก โลหะต่าง ๆ แทบทุกอย่างที่แข็ง นำมาเป็นเสียงได้ทั้งสิ้น แม้กระทั่งเสียงฉีกกระดาษ ขยำกระดาษ เด็กจะประหลาดใจเมื่อพบว่า แก้วที่มีขนาดต่าง กัน ให้เสียงต่าง กัน เมื่อมีน้ำบรรจุอยู่ไม่เท่ากัน ก็ให้เสียงต่างกันด้วย เสียงน้ำในขวด นำมาทำเป็นเพลงง่าย ๆ มีโน้ต สามหรือสี่ตัวได้ สนุกมาก ส่วนไม้ ก็มีความแตกต่างของเสียงอยู่ เมื่อเอามาชนกัน ยังมีเสียงของตะปูตัวใหญ่ เล็ก เสียงของ โลหะ แบบต่าง ๆ ที่ขนาดไม่เท่ากัน เสียงของหนังยางขึงไว้กับกล่อง ฯลฯ
เสียงของผู้ใหญ่ ชายหญิง คนชรา เด็ก
เด็กควรมีโอกาสฟัง ออกความเห็น และบอกลักษณะของเสียงต่าง ๆ ของคนในบ้าน หรือฟังเพลงที่มีเสียงร้องต่างกัน เด็กบางคนฟังประโยคแรกก็รู้แล้วว่าใครร้อง แต่เด็กหลายคนไม่เคยสังเกตอะไรเลย เราจึงควรสอนให้เด็กสนใจเสียงของคน

เด็กกลัวเสียง
เสียงดัง ทำให้เด็กเล็กกลัวอยู่แล้ว ยิ่งเสียงดังที่เกิดทันควัน ยิ่งน่ากลัว ดูเหมือนจะเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้เด็กเกิดความกลัวเสียด้วย เด็กบางคนกลัวแล้วก็ปรับตัวได้ แต่ยังมีคนที่มีความกลัวฝังใจ ดังนั้นในเรื่องนี้ ต้องค่อย ๆ ช่วยให้เด็กหายกลัว อาจใช้เวลานาน เราช่วยเขาได้ เช่น อยู่ด้วยเมื่อมีเสียงดังนั้น กอดเขาไว้ ให้ความมั่นใจว่า ไม่เป็นอันตราย สำหรับเด็กที่กลัวมากเกินไป ฝังใจลึกมาก ๆ ต้องปรึกษาแพทย์

กิจกรรมเรื่องเสียงของวันนี้ เป็นเพียงการเริ่มต้น ถ้าเราเข้าไปสู่โลกดนตรี ยังมีเสียงสารพัด ให้ฟัง ให้สังเกตและสนุกไปกับเสียงอีกมากมาย

แถมด้วยเสียงเพลงสักนิด ลองฟัง work song เพลงนี้ดู สนุก และให้เด็กตบจังหวะ เหมือนเสียงของแนวเบสในเพลง ซิ
เข้าไปในเว็บของคุณ Kalani Nishimura
http://www.kahili.net/kauai/midi.html
วันนี้ฝากเพลงสไตล์ ฮาวายให้ฟังแล้วถ้าชอบ ก็มีงานของเขาให้ฟังสบาย ๆ จนจุใจ เป็นเพลงที่ฟังง่าย ๆ ไม่ยาวเกินไป แม้ไม่มีเนื้อร้อง แต่นำมาเล่นจังหวะกับลูก ๆ อย่างที่เคยให้คำแนะนำมาแล้วในบล็อกก่อนหน้านี้ได้

๒๕๕๑/๐๑/๑๕

สอนศิลปะให้ลูก


สอนศิลปะลูกพิเศษด้วยตัวเอง…..

คุณพ่อที่ต้องทำงานหนัก คุณแม่ที่เป็นผู้หญิงทำงาน
จะช่วยลูกได้อย่างไร ในเมื่อเวลาของเราก็หมดไปกับ
กิจกรรมมากมายในแต่ละวัน แล้วเราซึ่งไม่เคยวาด
รูปเป็นจะช่วยลูกวาดรูป หรือทำงานศิลปะคงเป็นไป
ได้ยาก บางภาพรู้สึกว่าดูไม่ได้ แต่ครูกลับบอกว่า
สวยจัง ภาพที่เราว่าสวย คนอื่นกลับรู้สึกเฉย ๆ



ที่เราพยายามชักชวนให้คุณครูเด็กพิเศษหรือคุณพ่อ
คุณแม่ ญาติผู้ใหญ่ของเด็ก ๆ ช่วยเขาในด้านของดนตรี ศิลปะ โดยสนับสนุนให้ตัวผู้ใหญ่ได้ลงไปใน
ด้านนั้น ด้วยเพื่อเหตุผลทั้ง ในเรื่องของความเข้าใจในตัวลูกและอีกอย่างคือ เป็นการสร้างความรู้สึกชื่น
ชอบในศิลปะของตัวคุณเองซึ่งสามารถส่งต่อไปให้ลูกได้

เพื่อความเข้าใจลูก.....

เราเอง มักจะต้องการสร้างให้เด็กเข้ามาอยู่ในโลก รูปแบบของเรา เราเรียกร้องที่จะให้ลูกเข้าใจโลกของเรา และเราก็ช่างเข้าใจโลกของเขายากเสียเหลือเกิน คุณพ่อ คุณแม่ที่เป็นนักบัญชี ก็มักหดหู่ใจเมื่อเห็นลูกคิดเลขไม่ได้เหมือนตัว คนที่เป็นนักธุรกิจก็อาจกลุ้มใจที่ลูกไม่สามารถมีสังคมได้เลย ท่านที่เป็นแพทย์ก็จะรู้สึกแย่กับการที่ลูกเป็นเด็กพิเศษขึ้นมาแบบใดแบบหนึ่ง แต่ความเป็นคนพิเศษไม่ได้ติดอยู่กับอาชีพของพ่อแม่ เขาเกิดมาในครอบครัวใดก็ได้ ยากดีมีจนอย่างไร ก็มีเด็กพิเศษได้พอ ๆ กัน การที่คุณจะก้าวเข้าไปสู่โลกของศิลปะ มันก็เหมือนกับการที่พยายามให้ลูกก้าวเข้ามาในโลกของคุณ หลายคนบ่นว่า ฉันวาดรูปไม่ได้ ฉันไม่เห็นว่ามันสำคัญอะไร แต่หากคุณผ่านธรณีประตูโลกเดิม กับโลกใหม่เข้ามาได้ คุณก็จะรู้ว่า ที่ลูกจะต้องก้าวเข้ามาสู่โลกในรูปแบบธรรมดาของพวกเรานั้น มันยากเย็นเพียงไร

เหตุผลเชิงศิลปะ...

คุณพ่อแม่ที่มีศิลปะในตัวนั้น ทักษะการมอง การวาด มักติดตัวลูกที่ใกล้ชิดพ่อ แม่ ไม่ว่าจะเป็นเด็กพิเศษหรือไม่ เพราะศิลปะเป็นเรื่องของจิตใจ การมองด้วยตา ความถนัดทางการใช้พื้นที่ว่าง เป็นทักษะที่สร้างได้โดยไม่ต้องใช้ห้องเรียน ตัวเลข หรือตัวหนังสือ โลกรอบตัวคือโรงเรียนของเด็ก เด็กหลายคนอาจมีความถนัดทางด้านนี้อยู่บ้าง แต่หากในครอบครัวไม่ได้สนใจเรื่องลายเส้น ลายสี เราก็คงไม่มีโอกาสที่จะเห็นว่า ลูกก็มีความสามารถ หรือความถนัดในด้านนี้ ดังนั้น หากคุณก้าวเข้ามาพบกับความงามในศิลปะ กลายเป็นพ่อแม่ที่รักศิลปะ
ก็ย่อมส่งต่อให้ลูกได้ง่ายขึ้น

หากเราฝึกให้ตัวเองได้ เห็นอะไร ๆ ในภาพ หรือในธรรมชาติ ลึก ละเอียด กว่าที่เคย เราจะเห็นความงามที่เรามองไม่เห็นมาก่อน ดังนั้น การมองให้เป็น ให้ได้รับอารมณ์ร่วมกับภาพที่เห็นนั้น เป็นสิ่งที่เราต้องสร้างให้เกิดขึ้นก่อนที่จะนำไปใช้กับเด็กพิเศษที่อยู่ในความดูแลทั้งเพื่อช่วยเราเอง และตัวเด็ก

คุณเริ่มต้นได้จากการลองวาดรูปง่าย ๆ ตามการ์ตูนน่ารัก ๆ จากภาพที่คุณเห็น จากของจริง การเข้าไปดูงานศิลปะที่งดงาม ซึ่งเดี๋ยวนี้ ก็ดูจากบ้านผ่านอินเตอร์เน็ตยังได้ การอ่านสิ่งที่เกี่ยวข้องกับงานศิลปะ จะช่วยเป็นถนนก้าวไปสู่งานศิลปะ ที่จะทำให้คุณมีไอเดียช่วยสร้างทักษะทางศิลปะให้ลูกไม่จบสิ้น เรื่องเหล่านี้ ใช้เวลาวันละนิดละหน่อย แต่ต้องใช้อย่างสม่ำเสมอ ต่อเนื่อง ความงามในศิลปะก็จะเข้าไปในตัวคุณ แล้วคุณก็สามารถชักชวนให้ลูกชอบได้เช่นกัน

14/01/2008









๒๕๕๑/๐๑/๐๘

การ์ดผลงานของเด็ก ๆ

กลางปี 2007 เด็ก ๆ ได้เข้ามา

วาดรูปกันที่มูลนิธิ ณ กิตติคุณ

ผลงานดี ๆ ถูกคัดเลือกมาพิมพ์

เป็นการ์ดอวยพรในโอกาสต่าง ๆ

โดยมีหัวข้อเป็นวิถีชีวิตคนไทย

เวลาที่เราทำกันนั้นสนุกมาก

และตลกด้วย... เพราะรูปภาพ

ของหลาย ๆ คน เห็นแล้วขำจริง ๆ



(คลิกที่รูปเพื่อขยายภาพ)

สงวนลิขสิทธิ์ 2007